Giriş
İngilizce dilinde sıfatlar, isimleri nitelendiren ve onları tanımlayan kelimelerdir. Sıfatlar, cümle içinde önemli bir rol oynar ve anlamı zenginleştirir. İngilizcede sıfat yapma işlemi, ön ek (prefix) ve son ek (suffix) kullanarak gerçekleştirilir. Bu yazıda, İngilizcede sıfat yapan ön ek ve son eklerin nasıl kullanıldığını, örneklerle açıklayacağız.Ön Ekler (Prefixes)
Ön ekler, kelimenin başına eklenen ve kelimenin anlamını değiştiren veya geliştiren morfemlerdir. Sıfat yapma konusunda kullanılan bazı yaygın ön ekler şunlardır:1. **Un-**: Bu ön ek, bir şeyin olumsuzluğunu belirtir. Örneğin, "happy" (mutlu) kelimesine "un" eklediğimizde "unhappy" (mutsuz) kelimesini elde ederiz. Bu kullanım, bir durumu veya özelliği tersine çevirir.
2. **In-**: "In" ön eki de olumsuzluk anlamı taşır. Örneğin, "correct" (doğru) kelimesine "in" eklediğimizde "incorrect" (yanlış) kelimesini elde ederiz.
3. **Dis-**: Bu ön ek, bir şeyin karşıtını veya tersini ifade eder. Örneğin, "agree" (katılmak) kelimesine "dis" eklediğimizde "disagree" (katılmamak) kelimesini elde ederiz.
4. **Non-**: Bu ön ek, bir şeyin yokluğunu veya olmadığını belirtir. "existent" (var olan) kelimesine "non" eklediğimizde "nonexistent" (var olmayan) kelimesini elde ederiz.
Bu ön eklerin kullanımı, kelimenin anlamını değiştirmek için oldukça etkilidir. Örneğin, "happy" kelimesinin anlamı olumlu bir durumu ifade ederken, "unhappy" kelimesi bu durumu tamamen tersine çevirir.
Son Ekler (Suffixes)
Son ekler, kelimenin sonuna eklenen ve kelimenin türünü değiştiren morfemlerdir. İngilizcede sıfat yapma konusunda kullanılan bazı yaygın son ekler şunlardır:1. **-ful**: Bu son ek, bir şeyin dolu olduğunu veya belirli bir niteliğe sahip olduğunu belirtir. Örneğin, "beauty" (güzellik) kelimesine "-ful" eklediğimizde "beautiful" (güzel) kelimesini elde ederiz.
2. **-less**: Bu son ek, bir şeyin eksik olduğunu veya yokluğunu ifade eder. "Hope" (umut) kelimesine "-less" eklediğimizde "hopeless" (umutsuz) kelimesini elde ederiz.
3. **-ic**: Bu son ek, bir şeyin belirli bir niteliğe sahip olduğunu belirtir. Örneğin, "music" (müzik) kelimesine "-ic" eklediğimizde "musical" (müzikal) kelimesini elde ederiz.
4. **-ous**: Bu son ek, bir şeyin belirli bir niteliğe sahip olduğunu ifade eder. "Danger" (tehlike) kelimesine "-ous" eklediğimizde "dangerous" (tehlikeli) kelimesini elde ederiz.
Bu son ekler, kelimenin anlamını genişletir ve yeni sıfatlar oluşturur. Örneğin, "beauty" kelimesinden "beautiful" türetilmesi, güzelliği nitelendiren bir sıfat oluşturur.
Örneklerle Açıklama
Ön ek ve son ek kullanımını daha iyi anlamak için bazı örneklerle açıklayalım:- **Unhappy**: “happy” kelimesine “un” eklediğimizde, "mutsuz" anlamına gelen bir sıfat elde ederiz. Bu, kişinin ruh halini ifade eden olumsuz bir durumu tanımlar.
- **Beautiful**: “beauty” kelimesine “-ful” eklediğimizde, "güzel" anlamına gelen bir sıfat elde ederiz. Bu, bir nesnenin veya kişinin güzel olduğunu ifade eder.
- **Dangerous**: “danger” kelimesine “-ous” eklediğimizde, "tehlikeli" anlamına gelen bir sıfat elde ederiz. Bu, bir durumun veya nesnenin risk taşıdığını belirtir.
- **Incorrect**: “correct” kelimesine “in” eklediğimizde, "yanlış" anlamına gelen bir sıfat elde ederiz. Bu, bir bilginin veya durumun hatalı olduğunu ifade eder.